10 Mayıs 2011 Salı

El Kol Takıları Hand Arm Jewelry

place here to learn-treasure place here to learn-treasure-defıne defıne defıne defıne sıgnal sıgns-solutıons-map-defıne path defıne-detector-cın-magıc-defıne search bars made-metals-charm-bury-bandit-defıne of documents-mound-tumulus-bandits- mystery of money-jewellery-defıne-archaeology-hıstory museums-ıslamıc-defıne natural stone-sculpture-news-mythology-antıque-archaeology-ancıent cıtıes-regıons-ancıent trade routes-horasan-ebced-sıgnal solutıons-defıne search-roman-byzantıne maps-green coıns only defıne to learn

Yüzükler

El, bazen de ayak parmaklarına takılan yüzük halkalarının kesiti yarım daire, kare, ince bant gibi farklı biçimlerde olabilir. Düz halka yüzüklerin dışındakilerde üste gelecek yer genişletilir, yüzük kaşı adı verilen bu bölüm, kabartma veya oyma, mühür, motif ya da figürlerle bezenebilir. Genel olarak ise yüzük kaşına, yüzük taşının (yüzük geminin) tutturulması için bir montür yerleştirilir ve montürün içine de çeşitli formlarda yüzük gemleri oturtulur. Simgesel bir anlam taşıması, büyülü sayılmasından kaynaklanır. Başlangıçta bir otorite göstergesi olarak ortaya çıkmış, daha sonra, hükümdar ile halk, yüksek din görevlileri ve tanrı arasındaki bağı simgeleyen, ayrıca evlilik biliği ve bağlılığı temsil eden bir anlam kazanmıştır. Daha sonraları süs takısı olarak yaygınlaşmıştır. Gelişme döneminde ise taşlı yüzükler ortaya çıkmaktadır. İlk taşlı örnekler, yüzük halkasına sabit olmayan döner skrabelerin takılmasıyla oluşturulmuştur. Metal yüzüklerin yanı sıra cam yüzükler de sevilerek kullanılmışlardır.

Yüzüğün ince halkasının iç kısmı düz, dış kısmı bombeli olup, halka tam alt ortasında hafif bir yükselti yapmaktadır. Bu yükseltinin nedeni, yüzük halkasının altına, dışına gelecek şekilde yuvarlak yuvaya yerleştirilmiş ufak bir zümrüttür. Halka, üstündeki konik bir çevreye lehimle birleştirilmiştir. Altıgen biçimli, enine paralel yivli bu altın konik çerçevenin ortasındaki yuvaya oral, bir grena monte edilmiştir.

İçi boş yüzük halkasının kesiti yuvarlaktır. Oval yuvaya düz kesimli karneol oturtulmuştur. Taş üzerinde ayakta duran bir kadın figürü yer almaktadır. Sol elinde bereket boynuzu (cornuocopiae) sağ elinde asa (?) taşımaktadır. Bir yere yaslanmış gibi görünmesinden ötürü Felicitas olabilir.

İçi dolu yüzük halkasının iç kısmı düz, dış kısmı bombelidir. Elips şeklindeki yuvaya agat yerleştirilmiştir. Agat üzerinde, Globus’a basarak ayakta duran, sol elinde palmiye dalı, sağ elinde ileri doğru uzattığı çelengi ve ince uçuşan elbiseleri ile sola dönük, kanatlı “Victoria” figürü kazıma tekniği ile işlenmiştir.

Masif yüzük halkasının içi düz, dışı bombelidir. Yuva çevresi geniş ve yuvarlaktır. Aynı formdaki karneol yuvaya yerleştirilmiştir. Taş üzerinde sola dönük profilden bir erkek portresi işlenmiştir. Saçlar iri bukleler halindedir. Alından bağlanan bant, basın arkasında düğüm yapılmıştır ve bantın uçları enseye kadar inmiştir.

İç kalıptan yapılan formun üstü altınla kaplanmıştır. Oval yuvanın içine kırmızı renkli bombeli, üzerinde koç figürü olan yüzük taşı monte edilmiştir. Yan tarafta ufak topuz çıkıntısı vardır.

İki ayrı masif yüzük halkası altta birleştirilip tek yüzük haline getirilerek aralarına burmalı bir halka eklenmiştir. Her iki yüzüğün üst kısmına birer hafif oval yuva içine koyu mavi renkli bir taş yerleştirilmiştir. Yuvaların çevresinde birer sıra granüle, uçlarında da birer granüle üçgen bulunmaktadır.

Yassı ve enli altın halkanın üstüne simetrik olmayan bir düzenlemeyle çeşitli bezemeler yerleştirilmiştir. İki uçta halka üstüne sarılmış teller yer almaktadır. Daha sonra bir tarafta üç kabara ve yine sarma bir tel vardır. Bu telden sonra ufak yuvarlak yuvalara yerleştirilmiş iki kırmızı taş ile bunların arasındaki büyük kabara gelir. Kırmızı taşların oturduğu yuvaların çevresi bir sıra granüle bezelidir. Halkanın bir kısmı eksiktir.

İnce yatay çentikli altın halka, yüksek yuvarlak altın yuvaya yanlardan ikişer minik kürecikle lehimlenerek tutturulmuştur. Gri cam hamurundan yapılmış boncuk sonradan yüksek silindirik yuvaya oturtulmuştur.

Masif ve enli mühür yüzüğün halkası altına yuvarlak, üstte keskin köşelidir. Ortadaki kenarları yuvarlaklaştırılmış bir dikdörtgenin içindeki yuvaya elips şeklinde, üzeri yazıtlı, yüksek bir sard yerleştirilmiştir. Yazıda iki satır halinde ve sağdan sola doğru ters olarak: A?HNO – K?EOVC (Athenokleos’un) yazısı okunmaktadır.

Yivlendirilmiş geniş enli halkaya daire formlu yassı plaka (kaş) lehimle tutturulmuştur. Üzerinde, ortada, kazıma olarak hiyeroglif bir yazı ile çevresinde enli bir örgü bantı ile ince bir bant yer almaktadır. Hiyerogliften yüzüğün La-la-su adlı bir kişiye ait olduğu anlaşılmaktadır. Ayrıca ismin yanında hayat sembolü olan (a)nkh bulunmaktadır.

Enli, ezilmiş halkası daire şeklindeki üst kısma lehimlenmiştir. Üstünde kazıma ile yapılmış templum in antis planlı bir tapınağın cephesi yer almaktadır. Tapınağın, akroterleri, bir rozetin tasvir edildiği alınlığı ve içinde ayakta duran tanrıça heykeli görülmektedir.

Üstü noktalama bezeli kalın altın dikdörtgen bir levhanın kısa kenarlarının uçlarına iri altın kürecikler lehimlenerek kalın ve yumuşak kesitli yüzük halkasına tutturulmuştur.

Altta ince olan halka yukarıya doğru genişleyerek daha da incelmekte ve kare bir plaka haline gelmektedir. Karşılıklı iki kenarı biraz ovalleştirilmiştir. İçine dikdörtgen bir çerçeve çizilmiş, köşelerine de birer tane iri granüle lehimlenmiştir. Çerçevenin içinde barış ve dostluğun simgesi olan ve sikkeler üzerinde de görülen, tokalaşan iki el (Dextrarum Iunctio) kabartması vardır.

Bilezikler

İlk örnekleri yine taştan yapılmış olup nasif altın bileziklerin yanı sıra tunç üzeri altın kaplama veya yanlız gümüş ve tunç, daha sonra da camdan yapılmış bileziklerde bulunmuştur. Erkeklerinde taktıkları heykel ve kabartmalardan anlaşılmaktadır. İ.Ö. 2. binde tunç ve gümüş bilezikler Anadolu’da bol ve sade olarak işlenmiştir.

İç kalıp üzerine yapılmıştır. Bileziğin içi düz, dışı dışbükeydir. İç kısım kenarlarından ısıtılıp eğelenerek dışbükey kenarla birleştirilmiştir. Dış kısmı küçük çıkıntılarla ve bunları birbirinden ayıran çizgilerle bezelidir.


İçi boş, yuvarlak boru şeklinde bileziğin ayrık uçlarına aslan başları lehimlenmiştir. Aslanın kulakları dik, ağzı kapalıdır. Bıyıkları üçer çizgi ile gösterilmiştir, çenesi yuvarlaktır. Boyundaki halkalarla bileziğe bağlanmaktadır.

Masif, üzeri yivli iki ucu açık, yuvarlak kesitli, alt kısımları hafifçe içe bombelidir.

Yuvarlak kesitli bilezik kısmı masif gümüşten yapılmış olup, uçlara altın safihadan yapılmış buzağı başları geçirilmiştir.

Bant şeklinde, iki parçalı, parçalar birbirlerine menteşelidir. Menteşe kilidi ufak bir zincirle gövdeye bağlanmıştır. Üzeri üç sıra granüle bezelidir. Çocuk bileziğidir.